Scheres


Scheres

Het huidige adres van deze boerderij is Swelstraat 3, Leveroy. Het is ook bekend onder de naam “Biej Nieës Naadje”.

Wanneer het huidige huis gebouwd is weten we niet, maar het is oud en er zijn veel verbouwingen geweest zoals duidelijk aan de gevels te zien is.

Als eerste bewoners vinden we het gezin van Mathias Caris (begraven te Leveroy op 26 februari 1726) en zijn echtgenote Lucia Caris (begraven te Leveroy op 12 juni 1730).

Uit dit huwelijk werden te Leveroy gedoopt, op:
17 april 1692 Wilhelmus
14 november 1695 Petrus
10 september 1699 Margaretha
24 januari 1704 Petronella

Op 1 maar 1691 hebben Thijs Caris en zijn huisvrouw Cijcken gehoeft en gegoed Thhijs op de Drinck alias Blijen, een beemd, genaamd: Den Ondersten Beeckbaempt, gelegen naast Peter Sweels Baempt en aan de andere kant Lem Leijen Baempt, uitschietend op de beek met een beemdje, genoemd Het Goossens Veltien, gelegen tussen het goed van Merriken Leenen en Jan Caris, uitschietende op de Steeghei. Het is jaarlijks belast met een halve kapoen, te betalen aan Peter Sweels, die daarover als hof heeft gestaan.

Het echtpaar heeft in mei 1707 wat extra geld nodig dat gaan ze lenen bij de kerk van Leveroy. De kerkmeesters Jan Caris en Heijn Kessels lenen aan Tijs en Lucia Caris de som van honderd guldens Weerter geld. Het paar geeft daarvoor als onderpand een stuk ackerland  ter grootte van een halve bunder, gelegen in de Grootenacker. Het stuk grond raakt aan de ene zijde de erfgenamen Hupsen en aan de andere kant Lem Leen. Het stuk grond schiet uit aan de Heerestraet (Heerbaan).

Op 12 februari 1735 trouwt dochter Margaretha, met Christianus (Corst) Hendrickx. Voor er getrouwd kon worden moest er door de bisschop wel dispensatie verleend worden, want er was een probleempje.

Bij de dispensaties van Roggel vinden wij namelijk het volgende: 4 februari 1735 brief van broeder Joannes Heerens vanwege afwezigheid van de pastoor, als aanvraag voor dispensatie (van drie roepingen) in verband met het voorgenomen huwelijk tussen: Christianus Hendrickx geboren in Boxen (Baexem) en Margaritha Thijsse (zij is de dochter Mattias, dus Thijs, Caris) parochiane van Leveroi. Bruidegom had geen vaste verblijfplaats maar was hier te Roggel bij zijn zuster. Er gaan geruchten dat de bruidegom een buitenechtelijke zoon zou hebben van 12 of 13 jaar, wat hij ontkent en bereid is dat onder ede te doen.

Margaretha is bij huwelijk al 35 jaar, dus worden er niet zo veel kinderen meer geboren. In Leveroy worden gedoopt:

10 november 1735; Henricus Hendrickx
1 november 1738 Mattias Hendrickx
6 juli 1743 Arnoldus Hendrickx

Corst Hendrickx overlijdt te Leveroy in 1758. Zijn echtgenote is reeds een jaar eerder overleden. Tweede zoon Mattias blijkt de opvolger te worden. Van hem wordt in een aantekening in het doop- huwelijk en overlijdensregister, op 22 september 1779, gezegd dat hij geboortig en wonend is te Scheres.

Mattias huwde op 6 april 1765 te Baexem met Elisabeth Gubbels, geboren te Heythuysen, dochter van Wilhelmus Gubbels en Windelina Caris.

Zes weken na de huwelijksvoltrekking wordt er een tweeling geboren, Christianus en Joannes, die met de achternaam Corsten worden gedoopt. Beide overlijden 2 dagen na hun geboorte. Ook krijgt het paar in 1773 nog een doodgeboren kindje. Het gezin bestaat dan uit nog drie andere kinderen, te weten:

27 juni 1766  Margaretha Hendickx
17 augustus 1768  Joannes Hendrickx
21 februari 1771  Christianus Hendricks

Als moeder Elisabeth Gubbels in 1779 op 46 jarige leeftijd overlijdt, blijft Mathias achter met 3 jonge kinderen. Waar Margaretha en Christianus gebleven zijn is niet duidelijk. Joannes vertrekt naar Noord-Holland hij trouwt met Elisabeth Knapen en overlijdt te Spaardam onder de naam Joannes Koster.

Vader Mathias overlijdt in 1806 te Roggel. Hetzelfde dorp waar ook zijn broer Arnoldus woont. Arnoldus was in 1775 gehuwd met Wilhelmina van Horne, waarmee hij 5 kinderen krijgt.

Ergens tussen 1778 en 1783 komt Joannes Gijsen met zijn tweede vrouw, Petronella Velter op Scheres wonen. Joannes was aanvankelijk gehuwd met Catharina Hillekens, weduwe van Jacobus Gubbels. Toen het echtpaar op 6 juni 1775 trouwde, was Catharina al in verwachting van een tweeling. Uit haar eerste huwelijk had ze drie kinderen. Joannes maakte zijn intrek bij de familie, die op boerderij “Te Gubbels”. Deze boerderij moet zeer dicht bij de boerderij Tocht gelegen hebben, schuin tegenover Scheres.

De bevalling van de tweeling was zeer moeilijk, de kinderen worden met de keizersnede gehaald en blijken beide dood te zijn. Ook Catharina overlijdt.

Zoals het vroeger vaak gebeurde trouwde de weduwnaar zeer spoedig opnieuw. Binnen 6 maanden na het overlijden van zijn eerste vrouw huwt hij met Petronella Velter (geboren als Op ’t Velt) een 24 jarig meisje dat geboren en getogen was op “Deckers” (Witter Paard) te Leveroy.

Te Deckers wordt in 1777 het eerste kindje geboren, Mathias genaamd, maar het leeft maar 11 dagen. Een jaar later wordt, ook te Deckers een dochter geboren, Maria Barbara, zij overlijdt in 1862 in de gemeente Grathem.

Als het derde kind, Catharina, in 1783 wordt gedoopt woont het echtpaar inmiddels te Scheres. Zij woont in 1806, wanneer ze trouwt met Mathias Konings, in Kelpen. Ze overlijdt in Grathem in 1852.

Matthias Gijsen, het vierde kind, wordt op 11 augustus 1786 te Scheres gedoopt. Hij woont op 1814 te Loppem in Vlaanderen, ongeveer 20 kilometer van Snaaskerke, waar zijn oom Rutger Velter een boerderij heeft. Of hij in deze streek is blijven wonen weten we niet zeker.

In 1788 neemt Arnoldus, volgens het bunderboek, de goederen over van zijn vader Corst Caris (= Christianus Hendrickx). Blijkbaar was de boedel na 1758 nog nooit verdeeld. Arnoldus is wel eigenaar, maar blijft in Roggel wonen. Hij overlijdt daar in 1811.

Volgens de bevolkingslijsten van 1796 woont op Scheres een zekere Pierre van Dilsen, boer van beroep, met zijn vrouw Marie van Dilsen-Kuijpers en hun 17 jarige zoon. Zij hadden het huis gepacht en waren dus niet eigenaar. Zijn veestapel bestond uit 1 os en 2 koeien.

Maria van Dilsen overleed op 70 jarige leeftijd en werd op 24 mei 1802 te Leveroy begraven.

Het echtpaar was op 4 mei 1773 in Thorn getrouwd. Voor zover bekend was Joannes hun enig kind hij gedoopt te Thorn op 3 november 1777. Hij moet voor 1799 gehuwd zijn met Petronella Smolenaers, want op 22 maart 1799 wordt hun zoon Petrus daar gedoopt.

Ook wordt er op 2 november 1802 dochter Maria Gertrudis gedoopt. De huwelijksdatum is niet bekend, maar het is mogelijk, dat zij in het geheim getrouwd zijn door een priester, maar niet voor de wet. Nadat de Fransen Limburg binnengetrokken waren, werd de burgerlijke stand ingevoerd. Geboorte, huwelijk en overlijden moest vanaf die tijd bij de gemeente geregistreerd worden. Vroeger werd dit alleen geregistreerd in het parochie-archief. Veel priesters waren ook ondergedoken omdat zij de eed op de Franse Republiek moesten afleggen.

Tussen 1802 en 1806 is Petrus van Dilsen en hoogstwaarschijnlijk ook zoon Joannes met zijn gezin verhuisd naar Ell in de gemeente Ittervoort. Hier overlijdt Petrus op 18 april 1806 en krijgen Joannes en Petronella in 1807 een zoon Jean Mathieu en in 1811 een dochter Anna Catharina.

In 1814 en 1815 worden er weer 2 zonen in Leveroy gedoopt, maar dan woont de familie op de Mildert volgens de bevolkingslijst van 1816. Als we de bevolkingslijst van 1820 bekijken zijn we de familie van Dilsen niet meer terug. Waarschijnlijk zijn ze dan vertrokken naar de gemeente Grathem, want daar overlijdt Joannes in 1825 en Petronella in 1851.

Kleinkinderen van hun vinden we eind 19e eeuw weer terug in Leveroy.

Het moet dan ook tussen 1802 en 1806 geweest zijn dat klompenmaker Andries Eijmaels met zijn dochter Maria Elisabeth en zijn zoon Jacobus op Scheres komt wonen. Andries, die in 1796 nog bij zijn schoonvader Rosier (Zeere) Coumans woonde, met zijn kinderen was sinds 1795 weduwnaar. Met zijn vrouw Maria Coumans had hij drie kinderen. Het jongste kind werd geboren op 18 juni 1795 en overleed 1 dag later. Op 26 juni overleed de moeder.

Door het Franse regime werd de dienstplicht ingevoerd. Vele jongens uit het Limburgse land probeerden deze dienstplicht te ontlopen, bijvoorbeeld door jong te trouwen, wat hun vrijstelling opleverde. Ook waren er velen die naar het buitenland vluchtten.

Jacobus Eijmaels, die net als zijn vader klompenmaker van beroep was, had een andere manier gevonden. “Hij diende per 2 maart 1812 als vrijwilliger in de Compagnie de réserve, wat hem een vrijstelling opleverde voor een oproep als conscrit (dienstplichtige) en hem zo behoedde voor dienst aan het front. Maar via de Compagnie de réserve belandde hij later alsnog in het reguliere leger. Hij overleefde deze dienst niet”.

Maria Elisabeth, die op 29 augustus 1789 in Leveroy geboren werd, was intussen gehuwd met Joannes Mathias Gubbels. Hij werd geboren op de boerderij Meijen aan de Kelperweg op 13 september 1780. Ze trouwden in het raadhuis van Nederweert op 3 januari 1811 en in de kerk van Leveroy op 8 januari 1811. Het trekt bij vader op Scheres in. Al gauw worden er kinderen geboren en er is zelfs geld voor een dienstmeid.

Het inwonerregister van 1815 ziet er dan als volgt uit voor dit adres:

Eijmaels Andries                   60 jaar geboren te Heythuysen, klompenmaker
Eijmaels Elisabeth                26 jaar geboren te Lijveroij
Gubbels Mathijs                   34 jaar geboren te Lijveroij
Gubbels Maria Gertrude       3 jaar geboren te Lijveroij
Gubbels Jacobus                     2 jaar geboren te Lijveroij
Molemans Maria Gertrude 14 jaar geboren te Heythuysen, meijt

In 1820 geeft het register aan, dat er weer een aantal kinderen geboren zijn, maar er zijn ook een paar foutjes ingeslopen.

Inwoners zijn:
Gubbels Mathijs
Eijmaels Elisabeth
Gubbels Jacobus
Gubbels Geertrudis
Gubbels Helena Maria
Gubbels Elisabeth
Gubbels Andreas
Gubbels Joannes

Alle kinderen die vanaf 1811 tot en met 1829 geboren zijn werden bijgeschreven, maar het kind Elisabeth heette niet zo. Zij heette Petronella.

Verder werd er 1 levenloos kindje geboren en wel op 23 januari 1820.

Andries Eijmaels staat niet meer in de lijst. Hij is echter pas op 8 maart 1824 overleden.

Hij koopt in 1820 een boerderij te Leveroy, die “Wouters”genoemd werd, van Elisabeth Broodt-Hillekens uit Roggel, voor 1100 Kleefse guldens. Dat was in Nederlands geld 504 guldens en 15 cent. Bij het opmaken van de bevolkingslijst van 1820 vinden als bewoners van dit huis, de broer van Elisabeth, te weten Hendrik Hillekens en zijn echtgenote Cornelia Colis, met een 10 jarige dienstbode genaamd Anna Maria Dorée. Andries heeft het huis waarschijnlijk aan hen verhuurd, maar daar zelf niet, naar het schijnt.

Het overzicht van 1830 geeft weer veranderingen aan. Het oudste kind Maria Gertrudis woont elders.

Gubbels Mathijs                  49 jaar   geboren te Nederweert, Landbouwer
Eijmaels Elisabeth               41 jaar   geboren te Nederweert
Gubbels Jacobus                 16 jaar   geboren te Nederweert
Gubbels Andries                    5 jaar   geboren te Nederweert
Gubbels Joannes                   2 jaar   geboren te Nederweert
Gubbels Helena                   14 jaar  geboren te Nederweert
Gubbels Elisabeth                 9 jaar   geboren te Nederweert

De inwonerslijst van 1840 geeft vreemd genoeg geen familie Gubbels-Eijmaels aan. Wel weten we dat er tussen 1830 en 1840 nog een trieste gebeurtenis plaatsvond in het gezin. Op 19 september 1831 werd er een zoontje geboren, die de naam Henricus kreeg. Hij overleed echter op oudjaar 1832.

In 1850 staat de familie wel weer in de lijst en het huis heeft No. 741 gekregen.

Inmiddels is vader Mathijs Gubbels overleden op 6 september 1847. Jacobus, en Petronella wonen niet meer thuis. Dus het aantal bewoners van het huis is gereduceerd tot 4:

Gubbels-Eijmaels Elisabeth  geboren 29.08.1789 Nederweert, zonder beroep
Gubbels Andries                     geboren 06.10.1824 Nederweert, akkerman
Gubbels Joannes                    geboren 16.10.1827 Nederweert, akkerman
Gubbels Helena                      geboren 23.11.1818 Nederweert

Oudjaar 1859 wordt er weer een nieuwe lijst opgemaakt en het huisnummer wordt veranderd van 741 naar 43 naar uiteindelijk No. 934:

Ook de gezinssamenstelling is weer anders. Andreas is in 1854 gehuwd met Petronella Seuren. Hij woont met zijn echtgenote aanvankelijk in Leveroy, daarna Heythuysen, Weert en overlijdt uiteindelijk op 17 februari 1907 te Haelen.

Helena huwt op 5 februari 1855 met Peter Vivekens, maar blijft bij haar moeder wonen.

De bewonerslijst ziet er dan als volgt uit:

Gubbels-Eijmaels      geboren 29.08.1789 Nederweert  Hoofd           Geen beroep
Gubbels Helena         geboren 05.02.1816 Nederweert  Dochter
Gubbels Joannes       geboren 15.10.1827 Nederweert  Zoon             Landbouwer
Vivekens Peter          geboren 23.04.1827 Heythuysen  Schoonzoon Akkerbouwer

Elisabeth Gubbel-Eijmaels overlijdt op 15 maart 1865. Dan gaat er veel veranderen op Scheres. Net voor het overlijden van Elisabeth betrekt dochter Petronella een nieuw huis, dat gebouwd is aan de overkant van de straat. Zij is op 18 april 1860 getrouwd met Antoon Thijssen. Het jonge gezin heeft 2 kinderen: Theodorus Thijssen (Sjères Doeër) geboren op 12 juli 1861 te Leveroy en Elisabeth, geboren op 4 juni te Beesel. Het nieuwe huis krijgt nummer 935.

Dochter Maria Gertrudis keert op 28 april 1870 weer terug in haar ouderlijk huis. Haar zus Helena is inmiddels met haar man naar Heythuysen vertrokken. Jongste broer Joannes trouwde op 18 februari 1868 te Leveroy met Maria Sibilla Janssen. De 35 jarige vrouw werd in 1833 in de gemeente Neeritter geboren, maar haar vader was afkomstig van de Oudenhof in de Beemderhoek. Het echtpaar gaat op Cranenhof op Maxet wonen en zijn de grootouder van Crane Sjeng.

Maria Gertrudis Gubbels komt in eerste instantie met haar man en 1 zoon, de 18 jarige Peter Hendrik, naar Leveroy. Op 2 juli 1870 voegt zoon Antoon zich bij de familie maar deze vertrekt weer op 30 december 1870. Op 27 oktober 1874 overlijdt hij te Leveroy.

Een derde zoon Joannes komt op 2 mei 1871.

Peter Hendrik komt, na even te zijn weggeweest, op 12 mei 1875 weer bij zijn ouders wonen. Hij is dan, net als zijn grootvader, klompenmaker van beroep. Hij trouwt op 6 april 1880 te Leveroy met Anna Catharina van Lier, die op 1 mei 1880 bij haar schoonouders wordt ingeschreven.

Het bevolkingsregister laat de volgende lijst van de bewoners zien:

Salimans Peter                                    Hoofd        geboren 21.06.1812 Ittervoort      akkerbouwer
Salimans Gubbels Maria Gertrudis  Vrouw       geboren 04.03.1811 Nederweert  geen beroep
Salimans Peter Hendrik                     Zoon          geboren 08.02.1852 Neer         klompenmaker
Salimans Antoon                                Zoon          geboren 02.01.1846 Neer                akkerman
Salimans Joannes                               Zoon          geboren 16.11.1849 Neer                akkerman
Van Lier Anna Catharina                   sch.dochter geboren 31.03.1855 Roggel     geen beroep

Peter Salimans overlijdt op 12 februari 1878. Zijn vrouw overleefd hem nog 12 jaar en overlijdt op 79 jarige leeftijd op 24 juli 1890.

In 1880 komt een vierde zoon bij moeder Maria Gertrudis wonen. Het is Peter Mathis, geboren op 30 mei 1847 te Neer. Hij was getrouwd met Antonia Hubertina Peeters. Zij overleed echter op 28 oktober 1878. Peter Mathis gaat dan met zijn zoontje Peter Hubert, die op 16 mei 1878 in Roggel geboren werd, naar Leveroy. Als hij op 14 april 1882 hertrouwt met Anna Helena Mennen vertrekt hij weer naar Roggel.

De geboortedatum van Peter Mathis, werd verkeerd ingevuld op de gezinskaart.

Klompenmaker Peter Hendrik en zijn vrouw Anna Catharina krijgen in Leveroy 7 kinderen. Wat erg opvallend is, voor die tijd, is het feit dat er geen levenloze kinderen geboren worden en dat ook geen van de kinderen op jonge leeftijd overlijdt. Ze verhuizen met z’n allen in 1896 naar Roggel

De gezinskaart van 1880 tot 1900 ziet er als volgt uit:

Salimans-Gubbels Maria Gertrudis  04.03.1811 Nederweert    landbouwster
Salimans Peter Hendrik                      08.02.1852 Neer                 klompenmaker
Salimans-Van Lier Anna Catharina   31.03.1855 Roggel              zonder beroep
Salimans Mathijs                                  09.02.1852 Neer                landbouwer
Salimans Peter Hendrik                      16.05.1878 Roggel            zonder beroep
Salimans Peter Hubertus                    25.07.1881 Nederweert  zonder beroep
Salimans Gertrudis                              16.04.1883 Nederweert   zonder beroep
Salimans Arnoldus Hubertus             29.08.1885 Nederweert   zonder beroep
Salimans Antonia Hubertina              02.12.1887 Nederweert   zonder beroep
Salimans Antonius Hubertus             14.04.1890 Nederweert   zonder beroep Salimans Mathijs Joseph                    08.05.1892 Nederweert   zonder beroep
Salimans Peter Joannes                      12.08.1894 Nederweert   zonder beroep

Er is met het verdwijnen van de familie Salimans-Gubbels een einde gekomen aan 4 generaties uit eenzelfde familie op Scheres. Maar een nieuwe familie dient zich aan waarvan nu ook al de 4e generatie op Swelstraat 3 woont. Het huis is inmiddels weer opnieuw genummerd en heeft nu nummer 1006.

Op 23 mei 1896 kwam, vanuit de Sillenhoek, Wilhelmus Knapen met vrouw en 3 kinderen naar Scheres. Hij was wever van beroep en werd daarom ook Waever Wullem genoemd. Kinderen in Leveroy hadden in die tijd ook een versje voor hem: Weem wètj wao waever Wullem woentj? Waever Wullem woentj wieët wèg.

Het echtpaar was op 15 april 1887 in Baexem getrouwd. Hun eerste twee kinderen stierven zeer jong, ze waren respectievelijk 16 dagen en 8 maanden oud. Daarna werden de drie kinderen geboren waarmee ze naar de Swelstraat kwamen. Net voor hun vertrek heeft het gezin nog even in de gemeente Heythuysen gewoond, want daar overlijdt op 29 februari 1896 hun 6e kind Martinus, 10 maanden oud.

Cornelia was inmiddels in verwachting van haar zevende. Deze wordt op 2 juli 1896 op Scheres geboren.

Het bevolkingsregister geeft vanaf 1896 tot 1900 de volgende lijst:
Knapen Wilhelmus                              15.02.1853 Heythuysen           wever
Halfers Cornelia                                   14.08.1954  Weert                    zonder
beroep
Knapen Peter Lambertus                   17.09.1889  Nederweert
Knapen Elisabeth Josepha                 19.03.1891  Nederweert
Knapen Maria Angelina                      08.04.1891  Nederweert
Knapen Maria Gertrudis                    02.07.1896  Nederweert

In het boekje Van de Mildert naar Leveroy heeft Louis Ververs ook een verhaal over Sjaeres Wullem opgenomen: Wullem Knapen (Sjaeres Wullem) was een keuterboer en daarbij loonslager.

Op een keer, een dag in november, was Wullem weer bezig met zij “bijstiel”. Het slachtoffer lag met samengebonden poten op een omgekeerde tobbe. Wullem stak het varken met het mes in de keel, maar raakte de slagader niet of niet voldoende. Het getergde beest “reet” zich los en rende het dun besneeuwde vlakke veld op, met het mes in de keel en het zeil aan één poot achter zich aan slepend. Nadat het zwijn een minuut of tien door het veld had gerend, wist men het met vereende krachten tot dicht bij de slachtplaats te drijven, waar het “zeil” weer gevat werd. Met een onderbreking onderging het dier het lot van alle slachtvarkens van die tijd.

In het gezin Knapen ging het net zo als bij zovele kleine boeren in die tijd; als de jeugd van school ging moest men elders gaan werken. Peter Lambertus vertrok op 20 april 1903 naar Bunde, Elisabeth Josepha op 16 mei 1905 naar Haelen en Maria Angelina op 2 mei 1906 naar Tegelen.

De inschrijving vanaf 1900 was geeft het volgende weer:
Knapen Wilhelmus               15.02.1853  Heythuyen    Wever
Halfers Cornelia                    14.08.1854  Weert             Zonder beroep
Knapen Peter Lambertus    17.09.1889  Nederweert
Knapen Elisabeth Josepha  19.11.1891  Nederweert
Knapen Maria Angelina       08.04.1893  Nederweert
Knapen Maria Gertrudis      02.07.1896  Nederweert

In 1921 overlijdt Cornelia Halfers op 66 jarige leeftijd. Peter Lambertus is dan al 2 jaar getrouwd met Cornelia Hubertina Tinnemans, die geboren werd op Breukers in de Beemderhoek. De boerderij waar ze ook na hun huwelijk blijven wonen. Peter Lambertus

overlijdt in 1973 te Sittart en wordt in Echt begraven.

Als in 1924 Sjaeres Wullem overlijdt, zijn ook de drie meisjes al getrouwd. Elisabeth Josephina trouwt in 1922 te Leveroy met Joannes Hubertus Schreurs en zij overlijdt op 41 jarige leeftijd in Haelen.

Maria Angelina trouwt in 1923 te Nederweert met Peter Johannes Hubertus Tinnemans. Zij overlijdt op 61 jarige leeftijd te Sint-Odilienberg.

Jongste dochter Maria Gertrudis blijft op Scheres wonen. Zij trouwt op 21 juli 1923 met Leonardus Roost (Nieës Naadje). Hij was afkomstig van Nieës aan de dorpstraat. Met hem krijgt zij een heel aantal kinderen.

Maria Gertrudis overlijdt op 69 jarige leeftijd in 1966. Naadje was in 1963 al op 79 jarige leeftijd overleden.