intermezzo

0 Comment


Intermezzo

Er zijn plaatsen, waar bepaalde dagen in het jaar in sterke mate het openbaar leven bepalen, dagen, welke de gehele plaatselijke gemeenschap anno 1963 nog aanspreken en gewoon niet van de kalender weg te denken zijn. Sedert enige generaties is voor Leveroy de eerste zondag van juli een dag, die in deze kleine gemeenschap een bijzondere betekenis heeft en ook op de dag van vandaag jong en oud in sterke mate aanspreekt.

U denkt aan Leveroy-kermis. Zeker, Leveroy viert zijn kermis, die op de zondag na de tweede juli en derhalve vaak op de eerste zondag van juli valt, nog steeds volgens de echte Limburgse traditie. Wanneer echter in Leveroy top de eerste zondag in juli kermis wordt gehouden, heerst daar niet direct de echte bevrijdende kermissfeer. Er is dan een grote spanning in het dorp, die eerst laat tegen de avond wijkt, als bekend; wordt met welke resultaten de schutterij „Sint Barbara” van net Oud Limburgs Schuttersfeest is teruggekomen. Achter deze schutterij staat de gehele Leveroyse gemeenschap en zo wordt erf eerst echt kermis gehouden, wanneer de schutters met goede resultaten in de dorpsgemeenschap zijn teruggekeerd.

Vooral de laatste drie jaren is de eerste zondag van juli een dag geweest, waarnaar de gehele Leveroyse gemeenschap langzaam toegroeide. Sint Barbara is sedert de laatste tien jaren de beste schutterij van der beide Limburgen en wist in 1960 in Limbricht en in 1962 in Kaulille (België) door het winnen van het Oud Limburgs Schuttersfeest de hoogste schutterseer te behalen. De schutterij verwierf hiermede het recht om in 1961 en 1963 in Leveroij het Oud Limburgs Schuttersfeest te organiseren. Morgen wordt dit feest der feesten, het hoogtij der beide Limburgen, wederom in het kleine Leveroij gehouden. En wederom is Leveroij klaar om gastvrij de duizenden feestgangers te ontvangen.

 

———————————–

Voorde tweede maal in drie jaren

TWEEMAAL in drie jaren het Oud Limburgs Schuttersfeest te mogen organiseren is ook in de roemruchte geschiedenis van Sint Barbara een uniek feit. Hier komt nog bij, dat de mannen van Sint Barbara en dus de gehele Leveroyse gemeenschap het na 1961 nog eens graag over zouden doen. Het in 1961 gehouden O.L.S. was uitstekend georganiseerd. Vele hoge kerkelijke en wereldlijke autoriteiten luisterden met hun tegenwoordigheid het feest op. Aan het grote défilé namen niet minder dan 133 schutterijen en 80 drumbands en klaroenkorpsen deel. Van Belgische zijde was de belangstelling bijzonder groot. Uit Belgisch Limburg waren 32 schutterijen naar Leveroy gekomen, hetgeen een bijzondere reden had. Voor het eerst zou het Oud Limburgs Schuttersfeest volgens het nieuwe reglement gehouden worden. Om de deelneming van de Belgische schutterijen te animeren was namelijk bepaald, dat het Oud Limburgs Schuttersfeest om de 5 jaren in België gehouden zou worden, ook indien een Nederlandse schutterij met de hoogste eer ging strijken. De Belgische schutterij, die het hoogste geplaatst werd, zou het recht verwerven om in 1962 het Oud Limburgs Schuttersfeest te organiseren. Aan de nieuwe bepalingen, die in de schutterswereld enige onrust veroorzaakt hadden, behoefde echter geen uitvoering gegeven te worden. Het was het prachtig geüniformeerd Belgische Schuttersgilde Sint Joris uit Kaulille, dat de Belgische en Nederlandse schutterijen de loef afstak en een schitterende overwinning behaalde. Met 10 schutterijen moest gekaveld worden en uiteindelijk ging de beslissende strijd tussen Sint Joris en St. Petrus uit Oler.toch wilde Leveroy hert nog eens overdoen. Het was zo geheel anders gegaan als bij de voorbereidingen gevreesd werd. De speciaal ingezaaide feestweiden waren nog al laag gelegen en de zomer was nat. De weiden waren nog maar nauwelijks droog toen de schietbomen geplaatst moesten worden en alle inwoners van Leveroy waren bang, dat ook de regen hen op de eerste zondag in juli ernstige parten zou spelen. Toen de biertenten voor het feest verpacht werden, stond de feestweide onder water….

HET liep zo geheel anders dan verwacht was. Toen Leveroy op zondag 2 juli 1961 met de schutters van Sint Barbara in de kerk al om 6 uur in de morgen de Hoogmis voor de overleden en levende leden van de schutterij bijwoonde, was het warm in de kerk. Die dag zou de temperatuur tot rond 34 graden Celsius oplopen en er was geen vleugje wind. Het werd een zware dag voor de personen, die met de organisatie van het feest belast waren, een zware dag ook voor de schutters in hun warme uniformen. Na een lange reis moesten zij een mars van 4 km in de blakende zon maken. Ze moesten vechten op twee fronten: tegen de zon en verzengende hitte en om de hoogste schutterseer.

Zo ooit, dan toen, hebben de schutters van de beide Limburgen getoond wat zij waard waren. De 3,5 km lange optocht in de stralende zon, die ongeveer twee uren aan de ere-tribune voorbijtrok, werd een onvergetelijk schouwspel en het strekt de schutters tot een grote eer, dat zij zich niet door de hitte lieten intimideren en met veel charme en kleur stram in de houding met veel muziek en tromgeroffel voorbij trokken. Aan dit défilé was een receptie voor de autoriteiten en ereleden in de St. Barbarazaal vooraf gegaan. Ook deze ontvangst stond in het teken van de hitte en wel zelden zal er een receptie gehouden zijn, waarbij het de heren niet kwalijk genomen werd dat zij hun jasjes in hun auto’s achtergelaten hadden.

OVERIGENS stelde de enorme hitte de organisatoren van het feest voor grote problemen. Van schutters wordt gezegd, dat zij goed kunnen drinken, doch er mocht van deze heren en de duizenden feestgangers verwacht worden, dat zij ook wel een hartig hapje .. zouden lusten. In de enorme vraag naar bier en andere dranken kon voorzien worden. Er werd een pendeldienst tussen de brouwerijen en de feestweide ingesteld, waarbij grote vrachtwagens als maar bier aanvoerden. Het was een even verwonderlijke als prettige ervaring in de verzengende hitte op de feestweide ver buiten in het veld heerlijke koele dranken te kunnen gebruiken. Er waren veel liefhebbers voor, dat spreekt van zelf, doch de hartige hapjes vonden geen aftrek…

Een Oud Limburgs Schuttersfeest vereist veel organisatie. De versterking van de inwendige mens — er kwamen 6.000 schutters en er werden 30.000 bezoekers verwacht — zouden de Leveroyse verenigingen voor hun rekening nemen. Er werden 12.000 broodjes gebakken, besmeerd en belegd. 12.000 broodjes, doch de schutters hadden meer dorst dan honger en het aantal bezoekers bleef tot circa 10.000 beperkt

Velen hadden niet de moed kunnen opbrengen om de hitte te trotseren. Zo voltrok zich het drama van de 12.000 belegde broodjes. Er bleven ruim 6.000 broodjes over waar de Leveroyse verenigingen letterlijk en figuurlijk wel heel erg mee in hun maag zaten, en dat na zoveel moeiten en terwijl zij gehoopt hadden er wat van over te houden om hun verenigingskassen te versterken. Goede raad was duur. De andere dag werd getracht de 6.000 belegde broodjes huis aan huis te verkopen, doch ook dit verliep niet naar wens. De vele gasten, die naar Leveroy gekomen waren om in familiekring het feest mee te maken, hadden door de hitte ook niet veel gegeten en er was veel vlaai overgebleven. Tenslotte zijn enige rijk bevolkte liefdesgestichten in de omgeving nog goed met de broodjes geweest.

Morgen krijgt Leveroy de kans om het over te doen. Men hoopt op mooi weer, doch minder warm dan in 1961.

SINT Barbara dankt zijn overwinning op het in 1962 in Kaulille gehouden Oud Limburgs Schuttersfeest aan hetzelfde zestal, dat in 1960 in Limbricht won. Het kranige zestal, dat wederom zo uitstekend schoot, bestond uit de de schuters. W. H. ‘Goertz (71 jaarCl. Goertz, Fr. Goertz (zoons van H. W. H. Goertz), Fr. Verlaek (schoonzoon), P. Janssen en L. Geraeds.

Het ging er heet toe in de laatste ronden. Sint Barbara kwam in de eindstrijd met St. Sebastiaan uit Laar (Weert). Deze schutterij miste tenslotte een punt, waarna het aan Hendrik Goertz was het beslissende schot te lossen.

Hendrik Goertz, de nestor van St. Barbara, behoorde ook tot het drietal schutters die in 1924 in Tegelen voor het eerst in de geschiedenis van deze schutterij het Oud Limburgs Schuttersfeest won. Overigens is er over deze geschiedenis niet zo heel veel bekend. Bij een brand is veel van het schutterszilver verloren gegaan, doch in het museum van het Limburgs Geschieden Oudheidkundig Genootschap te Maastricht bevindt zich een gehavende 18de eeuwse patroonsplaat, welke vermoedelijk van 1775 of iets later dateert.

Morgen organiseert Leveroy dan weer het Oud Limburgs Schuttersfeest, dat Bertus Aafjes „een prentenboek van grote meesters” noemt. Met veel kleur en charme, met grote vlaggen en tromgeroffel zullen de 120 deelnemende schutterijen tijdens het grote défilé aan de eretribune voorbijtrekken. Het zal dan weer zijn alsof de Middeleeuwen herleven. Met veel kleurenpraal en pracht zullen keizers en keizerinnen, koningen en koninginnen optrekken om het grootste feest der beide Limburgen met de traditionele luister te vieren.

Ruim 5.000 schutters zullen deelnemen aan de circa 3 km lange mars naar de feestweide aan de Krugtenstraat.

Heel Leveroy heeft zich wederom voor de organisatie ingezet. Bij de voorbereidingen werd een dankbaar gebruik gemaakt van de in 1961 opgedane ervaringen. De feestweide, waar de 28 schietbomen opgesteld zijn, ligt ditmaal dichter bij het centrum en ook de puike parkeerterreinen zijn niet zo ver afgelegen.

Leveroy is klaar de 5.000 schutters en de duizenden * feestgangers gaistvrij te ontvangen. Het zal weer Limburg op zijn best zijn, een hoogtepunt van echt levende Limburgse volkscultuur.

=======================

P. Ament hoofd der school

Iemand, die goed op de hoogte is met de toestand in Leveroy, heeft ons eens toevertrouwd, dat daar alles maar wordt afgeschoven op „de meester”. Die moet dan het (vele) werk, dat van hem gevraagd wordt,*’s avonds en ’s nachts maar doen. Soms wordt er nog bij gezegd, dat hij toch al om 4 uur ’s middags afgewerkt is. De „meester” in Leveroy is de heer P. Ament (53), vader van een gezin van 9 kinderen en hoofd der school. Wat de school betreft kan hij inderdaad, maar zeker lang niet elke dag, om 4 uur afgewerkt zijn. Dan echter vraagt zijn groot gezin zijn-aandacht. En ‘de Leveroyse gemeenschap. Leveroy is een stil landelijk plaatsje, dat. nog niet in alle opzichten gegrepen is door hét tempo van- onze tijd. Wat niet wil zeggen, dat er geen leven in zit Heel,veel eigen leven zelfs. Afgezien van de inmiddels vermaarde schutterij bezit Leveroy een fanfare en vele andere verenigingen op verschillende terreinen. In dit verenigingsleven neemt de heer Ament een voorname plaats in. Het veie werk dat hij daarvoor — zonder op de voorgrond te treden en in alle stilte en eenvoud — doet, beschouwt hij zeker niet als afschuiverij.

Hij heeft een groot plichtsbesef en ziet het als een dure plicht, de gemeenschap waar mogelijk te helpen. Hij geniet daarbij het volle vertrouwen van alle inwoners. De heer Ament, geboortig van Stramproy. is 33 jaar in het onderwijs werkzaam, sedert 1937 als hoofd van de St. Barbara-school te Leveroy; vorig jaar vierde hij onder grote belangstelling zijn zilveren ambtsjubileum.

Behalve voor het onderwijs interesseert hij zich zeer voor muziek. Van 1930 tot 1955 was hij secretaris van de fanfare „Concordia”, terwijl hij voorts directeur van het parochieel zangkoor is. Verder is hij sinds 15 jaren secretaris van de plaatselijke Groene Kruis-afdeling (onlangs werd de laatste hand gelegd aan de plannen voor een nieuw wijkgebouw; aan de voorbereidende werkzaamheden had hij een belangrijk aandeel), technisch adviseur van de plaatselijke boerenbond en de vereniging van jonge boeren en boerinnen en secretaris van de KVP-afdeling Leveroy.

Zelfs voor iemand, die geacht wordt om 4 uur afgewerkt te zijn, genoeg om de handen vol te hebben. De laatste jaren heeft hij daar nog een functie bijgekregen. Toen de schutterij „St. Barbara” in 1960 de Oude Limburger won en de kleine Leveroyse gemeenschap dus in 1961 dit feest mocht organiseren, vónd men dit een grote eer, maar men realiseerde zich meteen, dat er heel wat bij zou komen kijken. Natuurlijk werd de meester er bij gehaald, die zich graag bereid verklaarde het secretariaat van het Comité Oud Limburgs Schuttersfeest 1961 op zich te nemen. Als sekretaris heeft de heer Ament, die praktisch onbekend was met de schutterswereld, zich enorm verdienstelijk gemaakt. Duizenden brieven moesten verzonden worden; avond aan avond werd er vergaderd.

In breder Kader

Op 2 juli 1961 kroop bij, bij een temperatuur van 34° C ’s morgens in de tent, waar hét secretariaat was ondergebracht. Eerst om 10 .uur ’s avonds kwam hij er uit. Van heel het kleurige feest had hij vrijwel niets gezien. Vorig jaar ging hij naar Kaulille om dit schouwspel eens goed te bekijken. Zijn plan was, om 5 uur terug te komen. Toen hij echter hoorde, dat „St. Barbara in eerste instantie 18 punten had geschoten, bleef hij wachten op de beslissing. Leveroy won opnieuw het Oud Limburgs en voor de tweede maal zag de heer Ament zich belast met het secretariaat. Hij wist nu. wat dit aan werkzaamheden inhield, maar voor de plaatselijke gemeenschap heeft hij dat con amore over. Wie praat er nog van om 4 uur afgewerkt te zijn!!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: ,