eindelijk nieuwe show voor Martijn Crins


Bron: de limburger
foto’s: Jean-Pierre Jans

Bijna veertien jaar na het winnen van het befaamde Camaretten Festival staat Martijn Crins uit Leveroy met een avondvullende show in de theaters. Eindelijk! Hij was er destijds niet klaar voor en voelde zich ellendig, blikt hij terug aan de vooravond van de Limburgse première in Venlo. „Maar ik heb afgerekend met mijn demonen en weet: dit is wat ik wil!”

De binnenkomst is ietwat onstuimig. Martijn Crins ploft, kort na tien uur in de ochtend, neer op een stoel in café Kobalt vlakbij Amsterdam Centraal en ‘moet even landen’. De opstartfase van de nieuwe dag is tegenwoordig ‘best wel druk’, legt hij uit. De kleine wakker maken, aankleden, eten geven, dat soort dingen. Hij komt op adem bij een kop koffie en een glaasje bronwater. En lacht dan hardop: „Ik ben tegenwoordig heel gedisciplineerd. Wie had dat ooit kunnen denken…”

Een jaar of tien geleden was zijn leven naar eigen zeggen nog een puinhoop. Woonde hij in een lekkend kraakpand, was de kroeg zijn tweede thuis en bepaalden drank en vrouwen z’n dagen. Maar kort voor de uitbraak van de coronapandemie heeft hij de lichtheid van het bestaan achter zich gelaten en verruild voor huisje-boompje-beestje: nieuwe vriendin, fatsoenlijke woonruimte en – de grootste verandering – een dochtertje. Hij vindt het prachtig, zegt hij met pretoogjes.

Nog zo’n ommekeer: hij staat weer op het podium als cabaretier. En dat mag je, gezien de voorgeschiedenis, best bijzonder noemen. Komende donderdag beleeft zijn eerste solovoorstelling, Mesthoop, de Limburgse première in de Venlose Maaspoort.

Atypisch

Zijn carrière kun je het best omschrijven als atypisch. Crins, in 1984 geboren in Leveroy, is bij de lezers van deze krant bekend van zijn wekelijkse columns. Maar waarschijnlijk weet lang niet iedereen dat hij in 2009 het beroemde Camaretten Festival won. En dat hij destijds zowel de publieks- als juryprijs in ontvangst mocht nemen.

Doorgaans ligt dan een gouden toekomst in het verschiet met volle zalen en televisie-optredens. Maar bij Crins lag dat toch anders. Na de verplichte tournee voor winnaars van het cabaretfestival – met zo’n zestig optredens dwars door het land – werd het akelig stil.

We zagen Crins wel terug op het toneel en in films. Hij richtte theatercollectief Bloem van de Natie op, samen met ‘New Kids’-acteur Huub Smit, en speelde zich met toneelgroep Afslag Eindhoven in de kijker in de voorstelling De Helaasheid der Dingen, gebaseerd op het boek van Dimitri Verhulst. In Glück Auf – de met een Gouden Kalf bekroonde speelfilm van zijn vriend Remy van Heugten – en Masterclass van Hans Teeuwen vertolkte hij kleine rollen. Toch heeft hij nooit een carrière als acteur geambieerd, vertelt hij: „Ik ben er toevallig in gerold.” En dan was daar ook nog de rockband Fake Billy & The False Prophets, waarmee hij als zanger rondtrok. „Ik kan moeilijk kiezen”, zei hij daarover een paar jaar geleden in deze krant.

Als cabaretier was Crins in geen velden of wegen meer te bekennen. Daar komt nu verandering in. Met zijn eerste, avondvullende voorstelling is hij de komende drie maanden te zien in bijna alle theaters in het hele land. Hij heeft er zin in, maar is ook gespannen. „Hoe zal het publiek reageren? Daar lig ik wel eens wakker van. Maar die onzekerheid hoort bij het vak. Ik luister veel naar podcasts van collega’s, zoals die van Theo Maassen. Daaruit blijkt wel dat iedereen last heeft van stress. We moeten allemaal door Dante’s Inferno heen… Maar het gaat goedkomen. Ik heb een paar try-outs gedaan en de reacties die ik daarop kreeg stemmen me gerust.”

Podium

Als kind stond Martijn Crins al graag in de belangstelling. Hij was soms onhandelbaar en dreef zijn ouders af en toe tot wanhoop. „Ik werd regelmatig de klas uit gestuurd. Was blijkbaar op zoek naar een podium. En vond dat in de kerk – ik werd misdienaar – en later in het gemeenschapshuis van Leveroy dat door mijn vader werd gerund. Ik mocht er een keer optreden op de bonte avond: een droom die uitkwam.”

Hij groeide op in een warm nest, maar vond het leven in Midden-Limburg eigenlijk maar saai en was altijd op zoek naar avontuur. Op zijn achttiende verkaste hij naar Eindhoven om te studeren aan de Academie voor Drama van Fontys Hogeschool, waar ook Hans Teeuwen en Theo Maassen hadden gezeten. Eén van zijn docenten, Martijn Bouwman, haalde hem in 2009 over om zich in te schrijven voor Camaretten.

Twee weken voor de deadline meldde Crins zich aan en in twee middagen draaide hij samen met Bouwman een kort programma in elkaar, „zonder ook maar na te denken over de mogelijke gevolgen”. Een kamikazeactie met grote gevolgen, noemt hij dat nu. Wat niemand voor mogelijk had gehouden, gebeurde: hij won zowel de publieks- als de juryprijs. De beoordelaars waren lyrisch: ‘Martijn brengt een sterke persiflage op cabaret. Hij heeft bravoure, provoceert en daagt uit’, schreven ze in hun rapport.

Gouden carrière

Ineens werd de Limburger in één adem genoemd met coryfeeën als Ivo de Wijs, Guido Weijers, Brigitte Kaandorp, Theo Maassen en Hans Teeuwen, die eerder Camaretten hadden gewonnen. Een gouden carrière lag in het verschiet, maar wat volgde, was een diep dal. „Ik was bleu en wist nog van niks. Dit succes kwam veel te vroeg, ik was er helemaal niet klaar voor.”

Hij woonde destijds in een kraakpand in Tilburg-Noord. Met een vriend, maar die vertrok omdat hij ging samenwonen. „Zat ik daar in m’n eentje in een lekkend pand, in een ijskoude winter. En toen ging ook nog eens de relatie met mijn vriendin uit. Ik voelde me ellendig en heb de verplichte tournee op mijn tandvlees afgemaakt. Vanuit de organisatie van Camaretten kreeg ik ook totaal geen begeleiding, ik moest het allemaal maar zelf uitzoeken.”

Crins vluchtte in drank én vrouwen. „Als ik terugkwam na een optreden, dook ik meteen de kroeg in, zoop me klem en eindigde bij iemand in bed. Dat lijkt misschien leuk, maar in feite was ik doodongelukkig.”

Net voor het uitbreken van de coronapandemie besloot hij te stoppen met zijn wilde leven, acteren en optreden met de band. „Ik was ontevreden, liep vast in werk, liefde en woonplek. En vroeg me af: wat wil ik nou echt?” Hij verhuisde naar Amsterdam, kreeg een fatsoenlijke huurwoning en ontmoette er een nieuwe liefde. „En opeens wist ik ook zeker: ik hoor thuis op een podium, maar dan wel als cabaretier. Ik heb mijn agenda leeggegooid en ben als stand-upcomedian gaan optreden tijdens open podia. Daar verdiende ik natuurlijk geen rooie cent. Daarom werkte ik overdag als fietskoerier.”

Hij rekende af, zoals hij het zelf zegt, met het Camaretten-trauma. „Ik wilde die duistere periode afsluiten. Ik schaamde me kapot, vond mezelf een loser. Als stand-upcomedian heb ik heel veel optredens gedaan. Vuile meters maken, noem ik dat. Het was ploeteren, maar ik hervond mijn zelfvertrouwen en legde de fundering die ontbrak toen ik Camaretten won. En vervolgens ben ik als een bezetene gaan werken aan de voorstelling Mesthoop.”

Kolderiek

In die show blikt hij op kolderieke wijze terug op zijn jeugd in Leveroy en de moeilijke weg naar volwassenheid. En zet hij het leven van een zuidelijke dorpeling af tegen dat van een stadsmens in het noorden van het land. Hij zingt ‘debiele’ liedjes en beeldt rare typetjes uit. De rode draad in zijn voorstelling? „De falende mens!”, zegt hij lachend: „Ik weet er alles van, ben ervaringsdeskundige. Zeg nou zelf: we doen allemaal maar wat, maar het lukt ons niet, omdat we niet weten hoe het nu eigenlijk moet.”

Wat de reacties op zijn programma ook zullen zijn, hij gaat zichzelf niet meer in de put praten. „Ik ben trots op mezelf. Dat ik dit nu aandurf, vind ik fantastisch. Ik heb een rekening vereffend en afgerekend met al mijn demonen. Ik hoop dat ik mezelf de komende jaren verder kan ontwikkelen als cabaretier. En dat ik mensen aan het lachen kan blijven maken. Ik kan heel onzeker zijn, maar voel me op dit moment een zondagskind. En realiseer me nu: ik ben niet gek!”

‘Mesthoop’ van Martijn Crins is te zien in De Maaspoort in Venlo (19 januari), Toon Hermans Theater in Sittard (2 februari) en ECI Cultuurfabriek in Roermond (30 maart). Voor het volledige speelschema, zie www.martijncrins.nl

Categories :
Tags: