Toen pionieren nog leuk was…


VROUWENVOETBAL EX-INTERNATIONAL RIA VESTJENS
DOOR FRANK BUSCHMANN
Ria Vestjens (12 april 1959) moest tot haar zestiende wachten voordat ze lid kon worden van de plaatselijke voetbalclub SV Leveroy. „Als meisje mocht ik toen nog niet meedoen in een jongensteam. Ik heb eerst vooral met mijn drie oudere broers op de boerderij van mijn ouders gevoetbald. En op straat. Dat heeft mij gehard.” Hardheid die later van pas kwam toen ze zich bij de KNVB aanmeldde voor de trainerscursus. „Bij de bond reageerden ze eerst van: oei, een vrouw. Ik moest me extra bewijzen in wat destijds echt een mannenwereldje was. In 1980 haalde ik het B-diploma, het huidige Oefenmeester 1. Als eerste vrouw in Nederland.”
=============================================================
Ver voor de meeste internationals van nu geboren waren, speelde Ria Vestjens op een (officieus) WK voetbal. De Limburgse, die in 1980 als eerste vrouw het een na hoogste trainersdiploma haalde, over het Oranje van toen, sport in de marge en koude rillingen in China.
Toen pionieren nog leuk was..
Of we het nou echt zo’n bijzondere foto vinden, vraagt Ria Vestjens aan het eind van het gesprek wanneer er een zwart-wit beeld van haar met prinses Beatrix uit 1979 opduikt. Nou, het is op z’n minst iets om even bij stil te staan, toch?
Ze haalt de schouders op. „Mwah”, benadrukt ze nogmaals haar bescheidenheid.
Pas vele uren na het interview beaamt Vestjens per WhatsApp dat haar vluchtige ontmoeting met de latere vorstin – bestaande uit het schudden van de hand pal voor een interland tegen Zwitserland – inderdaad niet-alledaags was. ‘Ben er altijd een beetje trots op geweest’, schrijft ze.
De volle en krullende haardos van destijds heeft plaatsgemaakt voor een kort zilvergrijs kapsel. Niet veranderd is haar passie voor het voetbal. Zo wil ze met eigen ogen zien hoe het Nederlands vrouwenelftal het er op het WK in Frankrijk vanaf brengt. Vestjens (60) – geboren en opgegroeid in Leveroy, nu woonachtig in Heythuysen – geniet van het succes en de toenemende aandacht voor de Oranje Leeuwinnen, die sinds de EK-titel van 2017 in één grote roes leven. Zij zijn booming.

Verhouding

 

Hoe anders was het in de fase 1978-1991, waarin Vestjens tot 64 optredens in het nationale tricot kwam? Staan nu de kranten vol met verhalen over vrouwenvoetbal, doen de praatprogramma’s op televisie ook een duit in het zakje en worden er complete reclamecampagnes rond Nederlandse speelsters gebouwd, in haar periode als international was het een discipline in de marge.
Toen de Oranje-vrouwen in 1988 de kwartfinales bereikten op het WK in China meldden de meeste dagbladen dat in een summier bericht, dat in het niet viel bij de grote jubelverhalen over wielrenner Erik Breukink die op dezelfde dag een heroïsche etappezege in de Ronde van Italië had geboekt. Zo lagen de
verhoudingen.
Toch was dat WK van ’88 een bijzonder toernooi. Niet zozeer omdat het nog geen officiële status had, wel omdat het zo ver weg was en er een nieuwe wereld voor Vestjens en haar teamgenoten openging. Alleen al het gegeven dat ze onder politie-escorte naar het stadion moesten; dat hadden ze nog nooit meegemaakt.
NRC Handelsblad citeerde Vestjens op 22 juni van dat jaar: ...Toen we tegen China speelden, zaten er dertigduizend toeschouwers op de tribune. We verloren maar net met 1-0, maar de rillingen liepen over mijn lijf. Wij zijn niet gewend aan volle tribunes. In Nederland staan er hooguit 1000 supporters langs de lijn…
Maar het WK ging ook de boeken in als dat van de ‘rebellerende sterren’. Vijf speelsters, onder wie een aantal basiskrachten, gingen niet mee naar het Verre Oosten. „Zij waren het niet eens met het beleid van de bond”, graaft Vestjens in haar geheugen. In werkelijkheid kon het kwintet zich niet vinden in de werkwijze en manier van trainen van bondscoach Piet Buter. Volgens de destijds thuisgebleven oud-captain Hesterine de Reus nam de keuzeheer het vrouwenvoetbal niet serieus. NRC tekende in ’88 uit haar mond op: …De trainingsstage in december zou een laatste voorbereiding zijn voor de wedstrijden. Buter zag echter meer in een ontspannen vakantie. Excursies, daar had ik nu precies geen zin in. Geen enkele keer heb ik daar mijn fysieke grenzen bereikt. Maar ja, wat wil je als de coach denkt dat twee keer in de week trainen voldoende is om op Europees of wereldniveau mee te draaien… Vestjens zegt daar dik drie decennia later over: „Buter was een heel aardige gast. Alleen wel te soft.” Nee, zelf had ze geen moment overwogen het WK te laten schieten. Een kans uit duizenden was het. „Bovendien was ik inmiddels aanvoerder. Ik had een bepaalde verantwoordelijkheid naar de jongere meiden toe.” Vestjens combineerde het voetballen in Oranje met een fulltimebaan als gymdocent op
twee scholen in Roermond en Heel. „We trainden twee keer week. Op maandag en dinsdag was ik in Zeist.”
Broodjes op zak
Professionele begeleiding vanuit de KNVB was er nauwelijks. Een uitgebalanceerde verhouding arbeid/rust? Dat moest je vooral zelf uitvogelen. „Het kwam voor dat ik tot kwart over drie les aan het geven was. Dan de auto in naar Zeist voor een training van Oranje of voor een interland ergens bij een amateurvereniging in het land, en na afloop met een paar broodjes op zak weer naar Limburg. Kwam ik ’s avonds laat thuis en de dag erna stond ik weer voor de klas.”
De meiden van de nationale ploeg speelden voor amateurclubs luisterend naar namen als Vreeswijk, RKTVO en Rijsoord; Vestjens kwam uit voor Leveroy en later Braakhuizen. Een wereld van verschil met de huidige internationals, die zich bij buitenlandse topclubs van het kaliber FC Barcelona en Bayern München volledig op de sport kunnen richten.
Zie daar vrouwenvoetbal in ons land in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. „Wat wij deden, was pionieren. Maar wel leuk. Totaal niet te vergelijken met hoe het er nu aan toe gaat. Ik vind het mooi om te zien wat deze meiden losmaken. Al ben ik ook benieuwd hoe ze omgaan met een situatie waarin het minder gaat en de druk toeneemt.”
Bij dit artikel zijn in de originele versie 2 foto’s gepubliceerd
met de volgende bijschriften:
Ria Vestjens speelde 64 keer voor Oranje tussen 1978 en 1991. FOTO’S JEROEN KUIT EN PRIVÉARCHIEF RIA VESTJENS