Kerkrazia na zestig jaar nog springlevend


Foto Stefan koopmans
Door: Peter Hermans
Bron; De Limburger

Op de plek waar de Duitsers in 1944 achttien mannen uit de Barbarakerk in Leveroy haalden om ze op transport te zetten, werd gisteren een plaquette onthuld door drie ex-gedeporteerden. Na zestig jaar kwamen de emoties weer bovendrijven.

Want anno 2004 kampen veel betrokkenen met de naweeën van hetgeen hen toen is aangedaan. In hun hoofd worden ze nog elke dag geconfronteerd met de oorlog. Voor sommigen zó intens dat ze de invitatie om gisteren aanwezig te zijn in Leveroy moesten afslaan, omdat ze te geëmotioneerd waren. Toen de inwoners van Leveroy op 8 oktober 1944 ter kerke gingen. was een aangename zondag in aantocht. De zon scheen en Leveroy stond op de drempel van een prachtige najaarsdag. Maar het werd een rustdag met een zwarte rand want de kerkrazzia leverde de bezetter achttien jonge mannen op die als dwangarbeiders naar Duitsland werden gestuurd. Alles bij elkaar werden die dag achtduizend mannen in Midden-Limburg opgepakt

En hoewel na de bevrijding alle achttien gedeporteerde Leveroynaren veilig naar huis terugkeerden. hielden de ouderen gisteren hun ogen niet droog. Ook de 77 jarige Pierre van Bommel die samen met Harrie (78) en Baer Naus (79) de plaquette onthult, wordt overmand door emoties. Nadat hij de Nederlandse vlag van het gedenkteken heeft gehaald, grijpt hij herhaaldelijk naar zijn zakdoek. Na de plechtigheid zoekt hij veilige steun in de armen van zijn familie. En Alda Kierkels, de weduwe van Theo Kierkels. vecht een bij voorbaat verloren strijd tegen haar tranen. Het is de bedoeling dat zij een dagboekfragment van haar man voorleest, maar ze kan de kracht niet opbrengen en laat de klus over aan haar zoon Wim. En terwijl To Verlaek de namen en bijnamen (‘Hoebe Sjaak. ‘Lei van Hendrik’. ‘Pierre van de Houtsberg’…) luid opsomt, gaan veel ouderen in gedachten terug naar die achtste oktober 1944. Die gedachten worden versterkt door een gedicht dat Mariette Reemers voorleest Ze is de kleindochter van Wiel Tunissen. die bij terugkeer in Leveroy, een onafgemaakt gedicht van een onbekende bij zich droeg.

Na Leveroy worden in 40 plaatse in Midden-Limburg dit weekeinde de grote kerkrazzia herdacht. Overal worden plaquettes onthuld onder de noemer ‘Sporen die bleven’. En overal wordt ook de film Deportatie in het zicht Iran de bevrijding vertoond. Voor even zal in veel oude hoofden de oorlog weer in volle hevigheid losbarsten. Ton Leenden, de eerste voorzitter van de Stichting Deportatie. zei dat het oprakelen van de geschiedenis van de Midden-Limburgse gedeporteerden zijn visie op de kwetsbaarheid van de samenleving voorgoed heeft veranderd. Wat mij en vele anderen aan het hart gaat. is het enorme leed van die duizende mannen en hun familie is berokkend”. aldus Leenders. Bij de herdenking in Leveroy waren gisteren geen voormalige Duitse soldaten aanwezig. Wel was er een delegatie van de vereniging ‘Erinnern für die Zukunft” uit de Kreis Moers, waar tussen 1941 en 1945 meer dan twintigduizend dwangarbeiders hebben moeten werken. De vereniging speurt naar informatie over de omvang van de dwangarbeid in en rond Moers. Daarnaast wil zij via haar werk een verzoenend gebaar maken naar mensen die destijds onder de meest verschrikkelijke omstandigheden hebben moeten werken. De Duitse delegatie legde gistermiddag een krans bij de plaquette.

Het KRO programma Kruispunt besteedt zondagavond op Nederland 1 ruim aandacht aan de plechtigheid

Tags: ,