geen ruilverkaverling

(Van onze verslaggever)

LEVEROY. Het behoud van het prachtige open land-schap met op tal van plaatsen bossages, struikgewas, verspreid liggende boerderijen en daartussendoor slingerende landweggetjes in het uitgestrekte gebied tussen Heythuysen-Roggel en Nederweert blijkt veel mensen aan het hart te gaan.

Niet alleen mensen uit deze streek zelf, maar ook zij die hun jeugd hier hebben doorgebracht vrezen, dat heel wat natuurschoon ten offer zal vallen aan de op handen zijnde ruilverkaveling. Hoezeer hen dit mogelijk verlies aan het hart gaat moge blijken uit een op schrift gestelde ontboezeming, die drs. F. J. Steegh uit het Zuid-HoIIandse de Lier naar het bureau ruilverkaveling in Heythuysen stuurde.

„.Met Pasen ben ik in Leveroy geweest, waar ik geboren en getogen ben. En eerst toen is het goed tot me doorgedrongen wat ruilverkaveling eigenlijk betekent. Enkele mensen waren namelijk al vast begonnen met „verkavelinkje spelen”: struiken en heggen kappen, zandwegen omploegen. Als ruilverkaveling in het groot hetzelfde is als wat daar gebeurde, dan verdwijnt juist dat gene wat karakteristiek is voor het Midden-Limburgs landschap.

Sfeerloos

De Amerikanen zijn het rijkste volk ter wereld, maar wat zij met al hun dollars niet kunnen kopen is geschiedenis. Hun steden en hun landschap zijn jong d.w.z. rechtlijnig, eentonig sfeerloos. Daarom bezoeken zij bij duizenden het oude Europa. Maar hoe lang nog. Wij zijn hard op weg onze geschiedenis in te ruilen voor flats, tractors en. betonwegen. Maar dat ook oude landschappen van onbetaalbare waarde zijn, is een gedachte die veel te weinig verbreid is. In Nederland hebben we al niet veel oud landschap meer over: de polders zijn nieuw, de ontginningsgebieden zijn nieuw en de vroegere ruilverkavelingen hebben het land ook onherstelbaar geschonden.

Kaal

Het speciale van Midden-Limburg is zijn afwisseling. Holland is wei, Friesland is wei, de Veluwe is bos en hei, maar in Midden-Limburg heb je een combinatie van dat alles in een patroon dat door geen mens en geen rijksdienst kan worden „bedacht”. Het is het resultaat van een eeuwenlang letterlijk ploeteren en zwoegen van voorouders. Zo is er een uniek evenwicht ontstaan tussen het werk van de mens en de natuur. Het zou van kortzichtigheid en hoogmoed getuigen, als je zoiets zou willen „verbeteren”.

Om enkele concrete voorbeelden te noemen; denkt u eens aan de ontginningen bij de Kruisstraat (gem. Nederweert-Heythuysen) of in Ospel. Een eentonig kaal land met rechte verharde wegen zonder sfeer. U zult natuurlijk al lang opgemerkt hebben, dat ik mooi praten heb, omdat ik van de grond niet hoef te leven. Daarin hebt U gelijk. Ik begrijp goed dat het nodig was de landbouw te moderniseren, dat je van landbouwers niet mag vragen ten eeuwigen dage met paard en kar moeizaam langs kronkelige karresporen te blijven sjouwen. Maar daar staat tegenover dat we de laatste vijf of tien jaar opnieuw de waarheid zijn gaan inzien van het oude woord: „de mens leeft niet van brood alleen”, welvaart is niet het enige waarnaar we moeten streven. Bovendien is het bekend dat de rekreatieve waarde van het land in de toekomst nog veel groter zal zijn dan nu. Nederland zal steeds meer verstedelijken. de ongeschonden plekken alleen steeds kleiner worden, terwijl het aantal mensen dat het oude landschap zoekt blijft toenemen. Volgende generaties zullen u dankbaar zijn voor de zorg voor het land.

Precies

Ik heb helaas geen gelegenheid gevonden mij precies van de plannen op de hoogte te stellen. Ik koester dan ook de hoop. dat dit schrijven overbodig mag blijken. Maar mocht dat niet zo zijn. dan zou ik willen verzoeken nogmaals de plannen te bezien. Nog is het niet te laat de bulldozers hebben nog niet vernietigd wat in eeuwen tot stand gekomen is. Concreet gezegd: kijkt u nog eens naar iedere zandweg, boom struik of greppel, die gedoemd is te verdwijnen. Moeten die zandwegen, die de sfeer van het landschap bepalen en prachtige mogelijkheden tot wandelen geven, nu echt weg. Wat u in enkele dagen tijds kunt laten verdwijnen, dat komt nooit meer terug. Dat is voorgoed verloren. U heeft een zware verantwoordelijkheid op u genomen, want u beslist over een erfenis van eeuwen”.

Van deze verantwoordelijkheid is het ruilverkavelingsbureau zich inderdaad bewust. „Terugdraaien kan niet en hoeft ook niet’, zegt ir. Huijberts. „Wat we opruimen aan beplanting is onbetekenend.. Daarentegen brengen we voor bijna een miljoen gulden aan nieuwe beplanting aan. Daarnaast komt ruim 200 ha. in bezit van Staatsbosbeheer en Limburgs Landschap.” Deze gordel ligt als bescherming rond bestaande natuurgebieden als Saesven, De Banen, de Moost en Waterbloem. Volgens de heer Huijberts wordt het oude landschap nauwelijks aangetast. „Er vervallen wel wat weggetjes voor openbaar vervoer, maar die worden of beplant of blijven in gebruik voor aanwonende huisgezinnen. Het lijkt het beste dat we de heer Steegh eens uitnodigen voor een gesprek. Dan kan hij zien wat we doen. Zijn vrees zal dan wel weggenomen zijn”, al,dus de baas van de ruilverkaveling Midden-Limburg,die een gebied van 7000 ha. omvat.